ervaringsverhaal Jan

Jan is 57 jaar. Onlangs heeft hij zijn oudste broer verloren.

"Mijn broer hield de familie bij elkaar. Hij was eigenlijk de spin in het web die ervoor zorgde dat broers en zussen met elkaar bleven communiceren, dat irritaties en misverstanden werden uitgesproken en dat we bij elkaar over de vloer bleven komen. Ik mis hem enorm in die rol. Ik ben de jongste uit een gezin met zes kinderen. Rutger was de oudste, hij is 71 jaar geworden.

Ik mis vooral de vanzelfsprekendheid van het hebben van een oudste broer. Hoe oud je ook bent, de hiërarchie binnen een familie blijft altijd bestaan. Rutger was de verstandigste, je kon hem altijd bellen voor advies over heel uiteenlopende zaken. Hij was altijd bereid om te helpen en had een geweldig goed gezond verstand. Mijn band met Rutger is ook zo stevig omdat onze vader jong is gestorven, ik was echt nog een kleine jongen en Rutger was veertien jaar ouder. Hij heeft zich vanaf het begin over mij ontfermd. Dat heeft me altijd een veilig gevoel gegeven. Ook toen onze moeder een paar jaar geleden overleed nam Rutger de rol van ‘hoofd van de familie’ als vanzelfsprekend over. Als hij dat niet had gedaan was onze familie zeker uit elkaar gevallen.

Toen hij stierf, voelde het alsof ik een beetje geamputeerd werd. We zagen elkaar niet ontzettend veel, een aantal keren per jaar, met name op verjaardagen en andere familiebijeenkomsten. Het verbaast me dat je iemand toch zo intens kunt missen, terwijl je tijdens het leven de deur niet bij elkaar plat liep. Maar het gaat om die kleine dingen; even een telefoontje om een financiële kwestie te bespreken of raad te vragen over de studiekeus van mijn zoon."

verdriet
"Ik vind het lastig om met mijn verdriet naar buiten te treden want ik heb het gevoel dat mensen het raar vinden dat een volwassen man jaren lang rouwt over het verlies van zijn broer. Ook mijn vrouw vind het moeilijk te begrijpen dat ik zo’n moeite heb met zijn dood. Natuurlijk weet ze hoe belangrijk hij voor me was, maar de leegte die hij achterlaat is voor haar toch lastig te bevatten. Ze zegt vaak: “zoek je andere broers op” of “bel je zusje”, maar dat contact is zo anders dan de verstandhouding die ik met Rutger had. Ik heb ook het idee dat zij hem veel minder missen dan ik en dat vind ik best kwetsend. Ik begrijp best dat iedereen verdriet op een eigen manier verwerkt en beleeft, maar ik zou zo graag willen dat we hierin op een lijn zouden zitten."

internet
"Sinds kort zit ik in een community op internet. En eigenlijk kan ik nu voor het eerst mijn gevoel uiten. Het is anoniem en ik heb het gevoel dat ik met mensen ‘praat’ die begrijpen wat ik bedoel. Ik merk nu ook dat ik niet ‘raar’ ben. In die chatgemeenschap kom ik in contact met veel personen die tegen hetzelfde aanlopen als ik. Ik kan er echt mezelf zijn en dat geeft me zelfvertrouwen. Daarbij is het heel nuttig. Ik leer uit de ervaringen van anderen hoe ik mijn gevoel kan uiten, dat het niet vreemd is om te rouwen zoals ik doe, dat ik me nergens voor hoef te schamen omdat iedereen verdriet op zijn eigen manier verwerkt. Maar het belangrijkste is misschien wel dat ik door advies van chatgenoten echt weer probeer om met mijn vrouw te praten over mijn gevoel. Het laatste jaar leek het alsof mijn broer tussen ons in kwam staan. Zij vond dat het leven doorging en dat ik mezelf strenger moest aanpakken en ik bleef hangen in mijn gemis. Soms voel ik me wel schuldig tegenover mijn vrouw dat ik online hulp vraag en niet aan haar, maar aan de andere kant is het resultaat positief en daar ben ik heel blij mee."