“Iedereen werkte liefdevol aan opa’s kist”

De kleinkinderen van Camiel Franssens mochten na zijn overlijden de kist beschilderen. Een kist die eigenhandig was gemaakt door zijn zoon Paul en schoonzoon Frans. Het gaf de familie het gevoel dat ze nog iets voor hun opa konden doen.

Camiel was gek op boten en klussen. Vooral dat laatste deed hij graag, ook om anderen te helpen. Het was ook tijdens het klussen dat Camiel – 71 jaar oud – plotseling aan een hartaanval overleed. Een schok voor zijn vrouw Trees, hun vier kinderen en negen kleinkinderen. 

“In het ziekenhuis hebben ze van alles geprobeerd om hem te redden. Camiel had al meerdere hartaanvallen doorstaan, dus ik had vertrouwen in een goede afloop”, vertelt Trees. “Zijn dood kwam dan ook hard aan.”

Alleskunner
Van jongs af aan was Camiel verknocht aan water. Zeilen was zijn passie en van beroep was hij jachtenbouwer. Maar hij kon eigenlijk alles: van elektriciteit aanleggen tot timmeren. Zo kwam het, twee jaar geleden, dat een zieke buurvrouw hem vroeg haar kist te maken van de eikenboom in haar tuin. En dat deed hij. 

Trees: “We raakten daardoor zelf ook aan de praat over doodgaan. Ik vroeg mijn man of hij ook niet een zelfgemaakte kist wilde. Daar was hij heel stellig over: Paul en Frans moesten hem maken. Verder wilde hij dolgraag dat de kleinkinderen, zijn grote trots, de kist zouden beschilderen. Omdat Camiel zo gek was op boten, zeiden onze kinderen weleens gekscherend: ‘Pa, als jij dood bent, verstrooien we je over het water.’ Dan lachte hij wat mee, maar ondertussen wisten we precies hoe we zijn uitvaart ooit zouden invullen.”

Ik vroeg mijn man of hij ook niet een zelfgemaakte kist wilde. Daar was hij heel stellig over: Paul en Frans moesten hem maken.

Kleurrijk geheel
Toen het moment daar was, ging de familie aan de slag. Met liefdevolle hamerslagen werd de kist getimmerd en dochter Monique bekleedde de binnenkant. Daarna mochten alle kleinkinderen met verf en kwast aan de slag, ook de jongste van bijna twee. Het werd een kleurrijk geheel met namen, hartjes en natuurlijk zeilboten. “De kinderen hebben heel erg hun best gedaan om iets moois te maken voor opa. Alle zeilen werden bijgezet!”

Westerschelde
De uitvaart werd een waardige afsluiting, met veel persoonlijke noten. “Heel mooi was bijvoorbeeld dat de rouwauto op weg naar de kerk voor ons huis even stopte. Tijdens de plechtigheid vertelden de kinderen over hun vader, echt prachtig. Ook het evangelie en de muziek, door ons uitgekozen, pasten precies bij mijn man. Het was zó fijn dat we een eigen invulling aan het afscheid mochten geven.”

De as van Camiel hebben Trees en haar kinderen uitgestrooid over de Westerschelde. “Dat was ook weer zo’n intiem moment. En de kleinkinderen? Die hebben het nog vaak over opa; dat hij zoveel kon en waar hij nu dan is? Zelf denk ik dat het beschilderen van de kist heel goed is geweest voor hun rouwverwerking; het gaf ze het gevoel dat ze nog iets voor hun opa konden doen.”

 

Drie tips van rouwdeskundige Leoniek van der Maarel

“Een uitvaart is niet alleen een ritueel dat de overgang naar een nieuw leven zonder je overleden dierbare markeert,” zegt Leoniek van der Maarel. “Een uitvaart speelt ook op een andere manier een belangrijke rol in het rouwproces. Veel nabestaanden vinden het belangrijk dat ze het afscheid invullen zoals hun dierbare dat gewild zou hebben. Dat geeft hen het gevoel dat ze het goed gedaan hebben.” 

Trees had met Camiel zijn uitvaartwensen besproken. Maar hoe maak je zo’n moeilijk onderwerp nu eenvoudig bespreekbaar? Leoniek geeft drie tips:

  1. Bedenk op welk moment je het wilt bespreken. Bijvoorbeeld bij de koffie. Als je het moeilijk vindt om erover te beginnen, geef dat dan ook eerlijk aan. Je wil uiteraard liever niet aan de dood denken en je bent ook nog lang niet van plan te gaan. Maar je wil wel graag je wensen doornemen.
     
  2. Misschien is het lastig om het gesprek te starten. Begin dan over luchtige onderwerpen of fijne momenten die je met elkaar hebt meegemaakt. En dat je soms weleens over je eigen afscheid of uitvaart nadenkt. Als het maar laagdrempelig is, dan hoef je alleen maar een haakje te vinden naar je uitvaartwensen.
     
  3. Lukt het echt niet om erover te praten? Schrijf je wensen dan op en laat weten waar iedereen het kan vinden. Dat kan op papier of in een bestand op je computer, maar je kunt je uitvaartwensen ook online invullen en delen met je naasten.

Leoniek: “Mijn ervaring is dat het bespreken van je wensen rust geeft, ook al laat je het uiteindelijk aan de nabestaanden over. Als het gesprek eenmaal heeft plaatsgevonden, zijn mensen altijd opgelucht”. 
 

Terug naar overzicht