Nieuwe liefde na het verlies van je partner: Deel 1

Valentijnsdag staat voor de deur. In de winkels worden we overspoeld met hartjes, chocola, kaarten, rozen, kortom van alles om onze liefde voor de ander duidelijk te maken.

Hoe pijnlijk voor alle verweduwden die zo graag aan hun overleden geliefde duidelijk willen maken hoe veel ze van hem/haar houden! Het zijn de periodes in het jaar dat het gemis extra geraakt wordt en de machteloosheid van het niet meer kunnen delen, wordt benadrukt.

Er wordt wel gezegd ‘een mens is niet gemaakt om alleen te zijn’. En voor eenieder die alleen moet zijn, is dit een waarheid als een koe. Je wilt je leven met iemand delen, je wilt je volledig over kunnen geven aan een ander, je veilig weten en erop vertrouwen dat die ander altijd achter je staat en er voor je is.

Uitzichtloos
Als je partner net is overleden, kom je in een tijd van regelen. Je moet overeind blijven, een nieuw leven oppakken en tegelijkertijd dealen met het gemis en de pijn. Die pijn gaat zo diep dat je er letterlijk hartpijn van kunt hebben. En je realiseert je dat je nooit meer iemand zult vinden van wie je net zo veel zult houden als van deze partner. Niemand zal die leegte nog kunnen vullen, niemand kan opboksen tegen de fijne eigenschappen van je overleden partner. Dit maakt vaak dat men het leven uitzichtloos vindt. De pijn van het gemis, het vooruitzicht de rest van je leven alleen te blijven, maakt dat men het gevoel heeft dat het leven niet meer de moeite waard is. En zelfs de kinderen kunnen dat gevoel niet wegnemen, ookal hou je zielsveel van je kinderen! Een partnerliefde doet iets anders met je. Het bevestigt je in wie je bent als jezelf (niet als ouder van…). 

En het is duidelijk. Het leven hoe het was, daar kun je niet meer naar terug. 

Nieuwe liefde: voor mij niet meer
Als we kort na het overlijden aan verweduwden vragen naar een eventueel nieuwe liefde, dan worden we raar aangekeken. De eerste reactie zal zijn: “voor mij hoeft het niet meer”. Men moet er vaak niet aan denken. De overledene neemt zo veel plek in, dat er zelfs geen ruimte is om er over na te denken of over te fantaseren! Een nieuwe liefde wordt dan nog cognitief benaderd: men dénkt erover na. En in praktische zin is het ook al niet te doen, rouwen is zeer vermoeiend, je zou niet eens de energie hebben. En men is er stellig van overtuigd: voor mij nooit meer.

Nieuwe liefde: het komt op je pad
De vaste overtuigingen (voor mij hoeft het niet meer, voor mij nooit meer) kunnen gaan wankelen op het moment dat de liefde je raakt, of om in Valentijnstermen te spreken: op het moment dat Cupido zijn pijl heeft afgeschoten. Liefde laat zich niet rationaliseren, liefde is een gevoel dat je kan overvallen. Het kan er opeens zijn, het kan groeien. Hoe dan ook, er valt vaak niet tegen te vechten en sterker nog, dat wil je ook niet.
En dat is dan het mooie wat er gebeurt. Je wordt verliefd. Voor de een kan dat wat sneller na het overlijden zijn dan voor de ander. Je kunt er niks aan doen. Je hebt weer het gevoel te leven, je voelt je weer mens worden, je wordt weer gezien om wie jij bent, niet om de rol die je vervult (als ouder, op het werk, in de sport). Je wordt erkend in dat je mooi bent. En dat is heerlijk en kan de pijn van het gemis van de overleden partner verzachten. 

Nieuwe liefde: gezocht
Als de liefde je niet ‘overkomt’, komt er op enig moment behoefte aan een partner. Men wil volwassen gesprekken met iemand die er zonder voorwaarden is, men heeft huidhonger (aangeraakt worden is van levensbelang, het zorgt voor een beter welbevinden en betere gezondheid). Dit moment komt in vrijwel ieders leven. Hoe oud je ook bent (niet iedereen doet iets met dat verlangen). En hoe geef je daar uiting aan? Tegenwoordig is internet daten heel normaal. 20 jaar geleden waren de relatiebureaus booming daarvoor hadden we de ‘gewone’ contactadvertenties. De behoefte aan een nieuwe relatie komt echt weer! En veelal komt op enig moment die nieuwe partner. Maar dan.

Schuldgevoel
In het begin van de verliefdheid kun je je schuldig voelen naar je overleden partner. En daarbij speelt de tijd na het overlijden een rol. Hoe korter het na het overlijden is, hoe schuldiger men zich vaak voelt. Over het algemeen weet men wel dat de overledene niet zou willen dat je alleen blijft. Zelf genieten terwijl jouw overleden dierbare niet verder kon leven, is heel moeilijk en kan jouw verliefdheid in de weg staan. Het is fijn als jouw overleden partner je hier ‘toestemming’ voor heeft kunnen geven, maar dat is niet voor iedereen mogelijk. 
Vanwege dit schuldgevoel is juist de reactie van de kinderen en de omgeving zo enorm belangrijk!

Tot slot
Een paar korte stellingen om dit blog mee af te sluiten:

  • Wanhoop niet! Ja, je leven wordt nooit meer zoals het was en dat betekent niet dat er nooit meer een partner komt!
  • Als je verliefd wordt: geniet ervan. Het is een heerlijk gevoel waardoor je de pijn van het gemis beter aan kan. Denk aan het tweesporenbeleid!
  • Bij schuldgevoel over je verliefdheid: blijf bij jezelf, bij wat dit nieuwe gevoel je oplevert en realiseer je dat jouw overleden dierbare wil dat jij lééft! Hij/zij zou nooit willen dat je ook doodgaat (terwijl je nog ademhaalt). En dat jouw verliefdheid niet betekent dat je jouw overleden partner 'vergeet'.

In het blog van volgende week ga ik verder in op het onderwerp 'een nieuwe liefde en kinderen'. 

Over Leoniek van der Maarel

Leoniek van der Maarel is een (rouw)psycholoog en orthopedagoog. In haar werk is zij gespecialiseerd in rouw bij volwassenen en kinderen. Daarnaast is zij bestuurslid bij stichting Achter de Regenboog.

Leoniek van der Maarel

Terug naar overzicht