Nederland is een rijk land, of niet…?

Een verontrustende tendens

Laat ik vooropstellen dat we ons in dit land gelukkig mogen prijzen dat zeven op de tien inwoners een uitvaartverzekering hebben. En dat het nog altijd zo geregeld is dat wanneer nabestaanden de uitvaart niet kunnen betalen, of domweg onvindbaar zijn, gemeenten in de bres springen. Want iedereen – met grote of kleine beurs – heeft immers recht op een waardig afscheid.

Toch vind ik het zorgelijk dat deze zogenoemde gemeentelijke uitvaarten in aantal fors toenemen. Uit onderzoek van de Christelijke Hogeschool uit Ede bleek in 2015 een toename van maar liefst 15%. Toegegeven, ook het aantal sterfgetallen nam in 2015 toe. Maar de stijging van het aantal gemeentelijke uitvaarten is verhoudingsgewijs nog altijd veel groter dan het aantal sterfgevallen. En de voorspellingen zijn dat het aantal gemeentelijke uitvaarten in de toekomst alleen maar zal toenemen.

Een verklaring ligt voor de hand: mensen hebben steeds minder vaak de financiële middelen om de uitvaart te betalen. Bij gemeentelijke uitvaarten gaat het allang niet meer alleen om mensen die in eenzaamheid sterven – zij zijn slechts verantwoordelijk voor 10 tot 20% van de gemeentelijke uitvaarten. Steeds vaker kunnen nabestaanden gewoonweg niet betalen voor de uitvaart. Ga maar na: een op de drie Nederlandse huishoudens heeft een financiële buffer van minder dan 2.500 euro, zo blijkt uit onderzoek van Nibud. Dat is de helft van het bedrag dat nodig is om een sobere crematie in kleine kring te kunnen betalen.

Een uitvaartverzekering afsluiten is in dit soort omstandigheden zeker aan te raden. Iets wat tegenwoordig makkelijk online kan. Nadeel: daarbij krijg je geen advies of deskundige begeleiding. Terwijl juist deze kwetsbare groep heel erg gebaat is bij het inwinnen van goed, onafhankelijk advies, onder andere over de onvermijdelijke uitvaartkosten. En laat dit sinds de invoering van het provisieverbod nou juist een stuk lastiger zijn geworden. Immers, niet iedereen kan eenmalig in één keer een bedrag van 116 euro – het bedrag dat een financieel adviseur gemiddeld berekent voor een uitvaartadvies - op tafel leggen.

Om de stijging van de gemeentelijke uitvaarten terug te dringen pleit ik ervoor dat gemeenten, overheid, verzekeraars en belangenorganisaties in gesprek gaan met elkaar, onder andere over hoe financieel uitvaartadvies weer betaalbaar te maken voor minderbedeelden. Ik neem hierin het initiatief om de organisaties bij elkaar te brengen. Dit zal zich voor gemeenten in de long run weer terugbetalen. En – nog belangrijker wat mij betreft – het kan nabestaanden een hoop ellende en verdriet besparen.

Wilt u reageren op deze blog? E-mail dan naar rvdwal@monuta.nl