Levenloos geboren kinderen krijgen bestaansrecht

Op 9 oktober 2018 stemt de Tweede Kamer over de wetswijziging die het mogelijk maakt om doodgeboren baby’s op te nemen in het geboorteregister en de basisregistratie persoonsgegevens (BRP). Na de Tweede Kamer zal alleen de Eerste Kamer nog over het wetsvoorstel vergaderen. De wet komt er dan nog voor het einde van 2018. 

Voor veel ouders is er dan eindelijk erkenning voor de geboorte van hun zoon of dochter. In de wet werd onderscheid gemaakt tussen kinderen die korte tijd na geboorte hebben geleefd en kinderen die in de buik al waren overleden. 

Een geboorteakte, bijschrijving in het geboorteregister en registratie in het BRP is nu nog alleen weggelegd voor levend geboren kinderen. Ook kinderen die korte tijd hebben geleefd na een zwangerschap van 24 weken kunnen bijgeschreven worden. Voor ouders voelt het verlies even groot. Hierbij maakt het niet uit of het kindje wel of niet levend geboren is. Waarom dan die ongelijke behandeling? 

In Nederland worden jaarlijks ongeveer 500 kinderen levenloos geboren. Voor de ouders is het emotioneel zwaar om het gevoel te hebben dat hun kind niet zou hebben bestaan. Ze hebben een hele periode gehad met het uitzicht op een nieuw leven. Hoe lang de zwangerschap ook heeft geduurd.

Daarom startten Natasja Geyteman en Jeannette Rietberg eind 2015 een petitie om de wet te wijzigen die gaat over de geboorte van kinderen. Dit zorgde voor veel media-aandacht, vele oude en nieuwe verhalen van ouders die ook wilden dat de wet zou veranderen en uiteindelijk 82.000 handtekeningen. Ook Monuta riep mensen via Facebook op om de petitie te ondertekenen. Want iedereen verdient een afscheid met een goed gevoel, ook kinderen die het levenslicht niet hebben gezien. 

Na jaren van geduld, wachten en strijd is nu het einde in zicht. Zodra de wet is geaccepteerd door de Tweede en Eerste Kamer kunnen alle kinderen die levenloos worden geboren geregistreerd worden. De wet zal ook met terugwerkende kracht gelden. Zo kunnen de ouders die de erkenning en het bestaan van hun kindje nog willen vastleggen ook een geboorteakte en registratie in het BRP krijgen.  

Tijdlijn wetswijziging doodgeborenen

  • November 2015 – Start van de petitie, ‘IK WIL OOK IN HET BRP!’, door initiatiefnemers Natasja Geyteman en Jeannette Rietberg. Zij voeren campagne door heel het land en de petitie krijgt veel aandacht in de media. De initiatiefnemers krijgen veel bijval van andere ouders die er hetzelfde over denken. Monuta roept op Facebook ook op, om de petitie te tekenen en te delen. 
  • Maart 2016 – De initiatiefnemers overhandigen de petitie met 82.000 handtekeningen aan minister Plasterk van Binnenlandse Zaken. De politieke partijen scharen zich achter het initiatief en steunen publiekelijk de wetswijziging.
  • April 2016 – De initiatiefnemers, minister Plasterk en Roos Schlikker (Parool-columniste) bespreken een mogelijke wetswijziging. De minister geeft aan dat een wijziging van het huidige systeem niet kan. Hij stelt voor om een apart register op te zetten voor doodgeboren kinderen. De ouders hopen met de petitie de minister toch op andere gedachten te brengen. Want het gaat hier juist om de erkenning van het bestaan van hun kinderen in het geboorteregistratiesysteem. Het ministerie stelt een onderzoek in naar een mogelijke wetswijziging.
  • September 2016 – Het ministerie start met het voorstel om de wet, artikel 2 in het Burgerlijk Wetboek, te wijzigen. De terminologie op de geboorteakte wordt ook meegenomen in het voorstel. 
  • Mei 2017 – Het eerste resultaat is een feit. De term op de geboorteakte verandert van  ‘levenloos geboren kind’ naar ‘Akte van geboorte (levenloos)’.
  • Februari 2018 – Het kabinet dient het wetsvoorstel voor de inhoudelijke wetswijziging bij de Tweede Kamer in. 
  • 4 oktober 2018 – De Tweede Kamer debatteert over het voorstel. De oppositie vindt dat de zaak het verdient om er even bij stil te staan. Verschillende kamerleden zeggen iets en vertellen persoonlijke verhalen.  9 oktober 2018 – Stemming  in de Tweede Kamer over de wetswijziging. 

Monuta hoopt dat er met deze wetswijziging ook meer openheid over het verdriet om doodgeboren kindjes komt. Uit ervaring weten wij dat naasten het vaak moeilijk vinden om met de ouders over het kindje te praten. Ook heeft de omgeving vaak moeite om met het verdriet van de ouders om te gaan. 

Voor de ouders van een levenloos geboren kindje is een luisterend oor niet vanzelfsprekend. Op ons online platform Wie Troost Mij kunnen ouders die een kind hebben verloren hun verhaal en ervaringen met andere ouders delen. Uit de bemoedigende woorden en ervaringen van lotgenoten kunnen zij hopelijk steun en troost putten. Op de Sterrenhemel kun je met een online sterretje een blijvende herinnering aan jouw kindje plaatsen.