Praten over eigen uitvaart steeds minder taboe

Minder dan 20% legt uitvaartwensen daadwerkelijk vast

Het kan een lastig onderwerp zijn om te bespreken: je uitvaartwensen. Toch heeft vier op de vijf Nederlanders van 45 jaar en ouder het met vrienden, familie of gezin wel eens over hun uitvaartwensen gehad. De keuze om begraven of gecremeerd te worden, is daarbij met 95% veruit het meest besproken onderwerp, gevolgd door begraafplaats of as-bestemming (53%), locatie (50%) en muziek (50%). Dit blijkt uit representatief onderzoek dat Monuta uitvoerde.[1] Opvallend hierbij is dat Nederlanders wel openstaan voor het bespreken, maar niet overgaan tot het vastleggen van de uitvaartwensen. Tegelijkertijd wenst men wel een uitvaart die past bij wie ze zijn.

Emotionele momenten zijn dé gespreksopener
De momenten waarop Nederlanders spreken over hun uitvaartwensen zijn vaak na emotionele triggers, zoals het horen van een emotioneel lied of het zien van een aangrijpende film. Ook het overlijden van een bekende of het afsluiten van een uitvaartverzekering zijn veelgebruikte momenten waarom men het gesprek over uitvaartwensen start. In de praktijk blijkt dat nabestaanden veelal worstelen met de vraag hoe het afscheid van de overledene er uit moet zien. Slechts één op de vijf mensen legt de uitvaartwensen daadwerkelijk vast. Daarom wil Monuta mensen helpen om uitvaartwensen bespreekbaar te maken én vast te leggen.

Persoonlijke uitvaart belangrijk
Tweederde van de Nederlanders vindt het belangrijk dat de uitvaart past bij wie ze zijn. Ongeveer 40% wil een eenvoudige uitvaart zonder poespas en één op de drie hecht belang aan een afscheid waarbij iedereen rustig de tijd heeft om met elkaar bij te praten. Het geloof lijkt in Nederland een kleine rol te spelen; slechts één op de tien wil dat de uitvaart in lijn is met zijn of haar geloof.

Uitvaartwensen vastleggen
Ondanks dat de meeste mensen het niet moeilijk vinden om te praten over uitvaartwensen, neemt slechts één op de vijf de stap om dit ook echt vast te leggen. De belangrijkste reden om uitvaartwensen niet te bespreken of vast te leggen, is omdat men er (nog) niet aan toe is. Andere belangrijke redenen om niet te praten over de eigen uitvaart is omdat men het liever aan de nabestaanden overlaat en men het geen leuk onderwerp vindt om over te praten.

Zorgen wegnemen
Uitvaartverzorgers van Monuta zien regelmatig dat nabestaanden extra zorgen hebben omdat uitvaartwensen niet bekend zijn. Onzekerheid over hoe de uitvaart eruit moet komen te zien kan volgens de uitvaartverzorgers leiden tot onenigheid en zelfs ruzie onder de nabestaanden.

Roos Zwetsloot, Directeur Uitvaartzorg bij Monuta: “We merken in de praktijk dat nabestaanden onzeker zijn of ze wel de juiste keuzes maken rondom het afscheid van hun dierbare. In een paar dagen moeten een hele hoop geregeld worden. Je wilt dan geen lange zoektocht naar het juiste muziekstuk of dat ene gedicht. Nabestaanden vinden er rust en troost in als ze weten dat de uitvaart geregeld is zoals de overledene het had gewild. Daardoor kunnen ze zich echt focussen op het rouwen en afscheid nemen met een goed gevoel. Je neemt dus een hoop zorgen weg als je uitvaartwensen vooraf vastlegt.”

Het vastleggen van uitvaartwensen kan online, bijvoorbeeld via www.evenstilstaanbij.nl, maar ook thuis op papier. Het is dan wel belangrijk dat nabestaanden weten waar de wensen opgeborgen liggen.

Toneel- en cabaretvoorstellingen als gesprekstarter
Om mensen te informeren en inspireren over de mogelijkheden rondom het afscheid en hoe je een gesprek begint over uitvaartwensen, organiseert Monuta door het hele land toneel- en cabaretvoorstellingen. Data en locaties van de voorstellingen zijn te vinden op www.evenstilstaanbij.nl/bijeenkomsten.

[1] Onderzoek uitgevoerd in mei 2016 onder 1093 respondenten van 45 jaar en ouder.