Column Mieke Penne

Wanneer een bewoner overlijdt in de zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking, vragen ze Mieke Penne - uitvaartverzorger bij Monuta Rijnmond - of zij wil helpen bij het vormgeven van de uitvaart. Mieke luistert naar de gebruiken en gewoontes van de familie, maar ook van de bewoners. Ze heeft al 19 jaar ervaring, waardoor de bewoners haar goed kennen en zij precies weet hoe met hen om te gaan. Allen zijn dan ook zeer nauw betrokken bij het vormgeven van de uitvaartplechtigheid.

Tijdens een uitvaart herken je vaak de mens van wie je op dat moment afscheid neemt. Er wordt gepraat over persoonlijke karaktertrekken en hobby’s en er klinkt muziek waar de overledene zo van hield. Mieke helpt om er een prachtig afscheid van te maken. In dit verhaal vertelt zij over het afscheid van J. Een bewoner die de leeftijd van 49 jaar bereikte.

Het moet een mooie herinnering zijn voor iedereen”

De naaste familie, de predikant en de zorgmedewerkers die J. jaren verzorgden, kwamen bijeen om het afscheid te bespreken en regelen. Maar de familie wilde ook de bewoners bij het afscheid betrekken, om het een mooie herinnering voor iedereen te laten zijn.

De familie gaf aan dat de bewoners de kist mochten schilderen en beplakken met de favoriete plaatjes van J. J. was gek op paarden, honden en poezen en daar konden de bewoners genoeg plaatjes van vinden. Heel secuur knipten ze deze uit, lijmden het op de kist en schilderden erbij. Iedereen die de kist zag, raakte ontroerd. De familie vroeg hen of ze hun emoties op wilden schrijven. De emoties mochten dan met J. mee in de kist, zodat J. ze altijd bij zich had. Zo ontstond een persoonlijke brief. Een brief waar veel liefde uit sprak.

Mooi, sereen en ongedwongen afscheid

Toen de kist op de dag van de uitvaart de kerk binnenkwam, zei een van de gasten ineens: “Oh, dat is mooi! Deze ‘doos’ hoort precies bij J!” En doordat de plaatjes zo herkenbaar waren voor de medebewoners, raakte iedereen de ‘doos’ nog even aan. Zo aaiden ze de honden, poezen, paarden én J. en namen ze op en hele mooie, serene en ongedwongen manier afscheid.

Cirkel van het levensverhaal

De dienst volgde en vele herinneringen werden gedeeld. Met mooie verhalen waarbij iedereen zich betrokken voelde. Ook de medebewoners vertelden hun herinneringen. En ze klapten, omdat ze trots waren dat ze J. hadden gekend. Tijdens het laatste nummer verschenen foto’s. Stap voor stap kwam het leven van J. voorbij en werd alles wat J. had meegemaakt in beeld gebracht. Ook de foto’s van het versieren van de ‘doos’ werden getoond. En zo was de cirkel van het levensverhaal van J. ineens rond.

Open voor het verdriet van anderen

Door als familie te kiezen voor zo’n persoonlijke en creatieve manier van afscheid nemen, gaf het hen de kans om echt samen en met iedereen die J. lief had gedag te zeggen tegen hun broer, zwager en oom. Ondanks hun verdriet stonden ze open voor de behoeften en het verdriet van anderen. En dit soort bijzondere momenten blijven mij als uitvaartverzorger bij. Dit is wat mijn werk zo mooi maakt.