I love you

De afgelopen weken volgde de ene verandering de ander razendsnel op. Wat zijn er veel zorgen wereldwijd. Het coronavirus houdt vele landen, waaronder ons eigen land, in de ban. Het is niet langer ‘zomaar’ een ziekte ver weg. Het is een reële dreiging geworden; ook in onze eigen regio. Het coronavirus houdt ons allemaal bezig, want inmiddels hebben wij in Nederland, net als zovele andere landen, te maken met steeds meer maatregelen. Maatregelen die een enorme impact hebben op onze dagelijkse werkzaamheden. Het vraagt om regelmatig nieuwe aanpassingen en flexibiliteit van iedereen. Jong en oud.  

De maatregelen hebben ook impact op de manier waarop we afscheid nemen van een geliefde en impact op het rouwproces. We kunnen en mogen geen afscheid meer nemen zoals we gewend waren. Ik heb inmiddels ervaren dat er nu nog een verdriet bij komt. Dubbel verdriet zou ik het willen noemen.  Het afscheid van een dierbare wordt noodgedwongen anders vorm gegeven. Nabestaanden moeten de persoonlijke condoleance missen. Een hand geven, een arm om een schouder, een omhelzing, een knuffel: het is niet langer toegestaan. Ook missen de nabestaanden naast hun gezin nu mogelijk familieleden, vrienden, kennissen en buren, want er mogen slechts een beperkt aantal mensen aanwezig zijn bij een uitvaart. Het komt ook voor dat een nabestaande zelf is getroffen door het coronavirus en hierdoor niet fysiek aanwezig kan zijn bij het afscheid zijn van een dierbare. Het verdriet en de onmacht is dan groot: het afscheid nemen van een dierbare kan  immers maar één keer.
 
Ik ben dankbaar dat er ondanks zorgen, rouw en verdriet ook ruimte voor begrip is. Zoals afgelopen week, toen het met medewerking van gemeentemedewerkers, grafdelvers, koster, dominee, dragers en rouwvervoer enkele uren voor een uitvaart toch mogelijk was om één en ander anders te regelen. 

Het persoonlijke contact dat ik juist zo belangrijk vind in mijn beroep als uitvaartleider moet nu anders worden vorm gegeven. Het liefste ben ik dichtbij de ander, om steun en troost te bieden, om gesprekken te hebben en samen even een kopje koffie te drinken. Om echt nabij te zijn. Om het toch persoonlijk te houden worden de contacten nu gelegd via videobellen. Waar mogelijk treffen we elkaar kort en op afstand. 

Al vaker heb ik in mijn columns benoemd dat het belangrijk is om naar elkaar om te blijven zien. Misschien is deze boodschap juist nu belangrijker dan ooit. Verlies elkaar niet uit het oog. Laat weten dat je er voor de ander die ziek is, pijn of verdriet heeft, bent. Dat je hem of haar die zich eenzaam voelt, wilt steunen. Maar laat ook weten dat je er bent voor diegenen waar het goed mee gaat. We hebben allemaal liefde en aandacht nodig. Nu meer dan ooit.  

Ondanks wereldwijde zorgen, willen wij toch graag een persoonlijk en voor ons heel belangrijk moment met jullie delen. Ruim een week geleden mochten wij voor het eerst via een Skype verbinding contact leggen met onze lieve dochter Sarah in Taiwan. Zo ver weg, maar dankzij internet toch ook even zo dichtbij. Het was ontroerend om na een uur weer afscheid van elkaar te moeten nemen. Haar laatste lieve woordjes blijven ons bij: “I love you!” Hier werden wij stil van. Wat zou de wereld zijn zonder liefde en omzien naar elkaar? Het zijn maar drie kleine woordjes, maar misschien moeten we ze juist nu, wat vaker tegen elkaar zeggen.

Ik hoop en wens dat we de liefde en zorg voor elkaar, ondanks alles vast kunnen houden. In gedachten leven wij mee met hen die ziek zijn, verdriet of zorg hebben. Weet dat er aan u, aan jou gedacht wordt!