Het is een mooie herfstdag als ik aankom bij de Vlaamsche Spijcker in Dongen. De deuren van de oude schuur staan open. Binnen valt het licht in warme banen op de plavuizen. Ik sta even stil en neem dit moment in me op. Soms maakt een afscheid extra indruk. Zonder dat ik precies weet waarom. Het moment, de sfeer, het gevoel ... Afscheidsbegeleider Els Heijkant vertelt over het persoonlijke afscheid van Ed.
Een paar dagen eerder zat ik aan tafel bij zijn dochters. Zij zorgden de laatste weken samen voor hun vader. “Zodat hij thuis kon blijven. Dat was best zwaar, maar ook enorm waardevol,” vertellen ze liefdevol. “We spraken veel, ook over vroeger. Pas toen kon hij zijn emoties eigenlijk echt met ons delen”, voegt een van de dochters er dankbaar aan toe.
Maar ja, die randjes hè”, zeggen ze glimlachend.
Grenzen opzoeken
Hij had niet altijd een makkelijk leven. Met teleurstellingen, verliezen, zorgen. Maar toch ook met zoveel moois. Geweldige herinneringen hebben ze aan hun vader. Samen karten, zweven in een luchtballon en zelfs samen parachutespringen. “Ook al mocht dat laatste eigenlijk niet met zijn hart. Maar ja, die randjes hè,” zeggen ze glimlachend. “Hij hield ervan om de grenzen een beetje op te zoeken.”
Geen strak pak
Op de dag van het afscheid vult de karakteristieke schuur zich met muziek. Opera. Niet omdat Ed daar zo van hield, maar wél omdat hij van de man hield die de nummers zong: zijn schoonvader. Dat paste bij hem, bleek uit het gesprek met de dochters. Altijd met gevoel voor mensen, altijd net even anders dan verwacht. Dat betekende ook geen strak pak of standaard ritueel. Hij wilde graag als rouwauto een grote Amerikaanse Chevy, net als de auto die hij vroeger had. Stoer, rebels, met een knipoog naar de man die hij was. Dat regelden we.
Hij kon niet stilzitten, er moest altijd iets gebeuren.
Altijd iets van plan
Niet alleen zijn dochters, maar ook zijn kleinkinderen vertellen de mooiste verhalen tijdens het afscheid. “Hij was van jongs af aan al een buitenbeentje. Altijd op pad, altijd iets van plan.” Ze delen herinneringen aan avonden samen klussen, aan motortochten en aan hun gedeelde avonturen. “Op z’n twaalfde reed hij al op een motor en op z’n veertiende nam hij de auto mee voor een ritje. Ze hebben heel wat uitgespookt in hun jonge jaren”, denken de dochters lachend terug. “Weet je nog dat hij vertelde dat de politie hen achterna zat omdat hij met z’n vrienden tot boven in de kerktoren was geklommen?”
Aan mijn kant
Ook op vakantie deed hij het anders dan anders, vertelt een van de dochters. “We gingen altijd met de camper naar Frankrijk, zodat de hond meekon. Nooit over de Franse snelwegen, maar over de kronkelende binnenwegen. Dwars door kleine dorpjes, over smalle wegen, langs steile afgronden. Soms zó spannend dat de camper over de rand hing ... ’Stap maar even uit,’ zei hij een keer met zweetdruppels op zijn voorhoofd. ‘Aan mijn kant.’
Ik voel liefde en ik hoor gelach, écht gelach
Zo klinkt echt gelach
De schuur vult zich met gelach, écht gelach. Ik kijk om me heen en zie emotionele, maar blije gezichten. Dit afscheid is geen dag van verdriet alleen, maar eentje van trots en liefde. Alles klopt. De muziek, de verhalen, het plezier. Precies zoals hij het gewild zou hebben: een beetje buiten de lijntjes, met veel humor.
Hij hield van het leven, van zijn dochters, van hun honden, van zijn kleinkinderen.
De mooiste erfenis
Als ik na afloop naar buiten loop, zie ik de Chevy in het gras staan. Glimmend in het lagere zonlicht. Het voelt alsof Ed elk moment kan instappen voor zijn volgende avontuur … Ik weet zeker dat hij alles uit het leven heeft gehaald wat erin zat, op zijn eigen manier. Verschillende teleurstellingen kwamen op zijn pad, maar aan het einde van dat pad wist hij zijn dochters op het hart te drukken dat de vervelende dingen niet opwogen tegen al het moois in zijn leven.
En dat is misschien wel de mooiste erfenis die je kunt achterlaten.
