Hoe ga je om met complexe rouw? Monuta helpt je

Het verlies van een dierbare is een zeer ingrijpende gebeurtenis, waarna een (lange) periode begint van verdrietverwerking en rouw. Vaak zegt men dat rouw bepaalde stappen kent, en dan opeens zou de rouwperiode voorbij zijn. Maar zo simpel is het in werkelijkheid niet.

Veel mensen worstelen lange tijd met verdriet, een gevoel van neerslachtigheid of hebben het idee vast te zitten in de rouw. Dit noemt men vaak complexe rouw.

Monuta legt je uit wat complexe rouw is, hoe het geïnterpreteerd kan worden en vooral, hoe je hulp kunt vinden als je dat wil. 

Wanneer is er sprake van complexe rouw?

​De term complexe rouw kan op verschillende manieren geïnterpreteerd worden. De meeste professionals en experts zullen het omschrijven als rouw die intens, langdurig en moeilijk te doorbreken is. Maar zoals je begrijpt, is dit heel subjectief. Want hoe voelt rouw die heel intens is. Is niet alle rouw intens? Daarom willen we je vooral duidelijk maken dat je je eigen onderbuikgevoel moet volgen, en dat ook eventuele zorgen van je naasten een teken kunnen zijn dat je extra hulp nodig hebt tijdens de rouwperiode.

Er bestaat echter wel een psychiatrische diagnose, die zowel persisterende rouwstoornis, langdurige rouwstoornis of chronische rouw wordt genoemd. Maar ook zonder diagnose door een psychiater wordt er vaak over complexe rouw gesproken. En het is zeker niet altijd nodig om een psychiatrisch traject te volgen om je beter te voelen. Mocht dit wel nodig zijn, dan is dat natuurlijk niets om je voor te schamen. En op zoek gaan naar de juiste hulp, is een hele dappere eerste stap. 

De verschillen tussen rouw en complexe rouw

Waar precies de grens ligt, is niet duidelijk. Maar bij complexe rouw heeft de nabestaande het te zwaar, en heeft het gevoel vast te zitten in het proces. Hij of zij voelt dat er iets niet klopt, dat het wellicht ‘te lang duurt’, of ‘te moeilijk is’.

Nogmaals, er zijn geen harde grenzen, maar dit zijn een aantal manieren waarop complexe rouw zich kan onderscheiden van rouw: 

  • Tijdsverloop: bij complexe rouw kan het gevoel ontstaan dat de tijd stilstaat, dat er niets verandert. De emoties blijven even zwaar en er is misschien nooit een moment waarop je je net een beetje beter voelt.
  • Intensiteit: de emoties zijn, ook na een zekere tijd, nog even ondraaglijk als de eerste dag.
  • Dagelijks leven: je dagelijkse activiteiten lijden onder je rouw, je zorgt wellicht niet meer voor jezelf, hebt geen sociaal leven meer of bent vaak afwezig op het werk. 
     

Welke symptomen horen hierbij?

Bij complexe rouw kun je te maken krijgen met verschillende gevoelens en reacties. Niet iedereen ervaart hetzelfde. Mogelijke signalen zijn:

  • Een aanhoudend, intens verlangen naar de overledene.
  • Moeite met accepteren dat het verlies heeft plaatsgevonden.
  • Gevoel van leegte.
  • Jezelf afzonderen en geen contact willen met anderen.
  • Schuldgevoelens.
  • Niet kunnen of willen praten over het verlies.
  • Concentratieproblemen.
  • Geen plannen willen of kunnen maken voor de toekomst.
  • Vermoeidheid, slapeloosheid of juist heel veel slapen, stress of een gespannen gevoel.

Hoe ga je om met complexe rouw?

Er is geen kant-en-klaar proces dat voor iedereen werkt die met complexe rouw te maken heeft. Wel zijn er een aantal stappen die we kunnen beschrijven die je een leidraad zullen geven.

Erken je gevoelens en luister naar je omgeving

Dit is voor velen waarschijnlijk de moeilijkste stap: erkennen dat het niet goed gaat. Of je nu zelf merkt dat je hulp nodig hebt, of dat je naasten het je duidelijk willen maken, schaam je niet en accepteer het.

Zoek de hulp die bij jou past

Rouw is persoonlijk, dus de hulp die je hierbij nodig kunt hebben, is dat ook. De één heeft wekelijkse gesprekken met een psycholoog of psychiater nodig, terwijl de ander veel meer baat heeft bij een praatgroep of een rouwexpert. 

We raden je aan eerst contact op te nemen met je huisarts, deze kan je advies geven over de verschillende mogelijke vormen van hulp. 

Werk aan je herstel, in je eigen tempo

​​De symptomen van complexe rouw zullen niet zomaar verdwijnen. Dit kan lang duren. Ook dit is voor iedereen anders. Weet dat je alles in je eigen tempo mag doen. Of je nu weken-, maanden- of jarenlang hulp nodig hebt, het is oké. Het belangrijkste is dat je je goed voelt bij de hulp die je krijgt, en dat je vertrouwen hebt in jezelf en in het proces.

Schaam je niet, voel je niet gehaast, en zorg goed voor jezelf.

Monuta staat je bij

Monuta hecht veel waarde aan het bijstaan van mensen die een dierbare zijn verloren, ook (lang) nadat de uitvaart plaats heeft gevonden. Wil je graag hulp bij het verwerken van het verlies, ben je op zoek naar een praatgroep of een luisterend oor? Of weet je niet goed hoe je met de stortvloed aan gevoelens om moet gaan? Neem dan contact op met Monuta. Wij kunnen je onder andere in contact brengen met organisaties die je met veel liefde zullen helpen.

Veelgestelde vragen

Rouwverwerking is voor iedereen anders. Je bepaalt zelf waar je behoefte aan hebt. Vind je dit lastig in te schatten? Op www.rouw.nl vind je een ‘rouwmeter’. Vul hier je basisgegevens in en die van de overledene en er verschijnt een lange lijst met vragen. Hiermee wordt gepeild wat het verlies voor jouw leven betekent. Er komt een score uit; een percentage dat aangeeft hoe ver je bent met de rouwverwerking. Is de score hoog, dan krijg je het advies om hulp te zoeken bij de rouwverwerking.
Je kunt op verschillende manieren hulp krijgen bij rouwverwerking. De hulplijn van MIND Korrelatie is dagelijks bereikbaar voor vragen over rouw of rouwverwerking. De psychologen en maatschappelijk werkers van MIND Korrelatie geven gratis advies en hulp aan iedereen. Dat kan anoniem, zowel telefonisch als via de mail of chat. MIND Korrelatie is bereikbaar op werkdagen van 9.00 -18.00 uur via telefoonnummer 0900 - 1450 (€ 0,15 p/m). Mailen en chatten kan ook via www.mindkorrelatie.nl

Fonds Psychische Gezondheid heeft een brochure gemaakt over rouw. Hierin kun je meer achtergrondinformatie vinden over begeleiding bij rouwverwerking en over rouw bij kinderen of na suïcide.

Stichting Achter de Regenboog richt zich op begeleiding bij rouwverwerking van kinderen en jongeren. Je kunt hen bereiken op https://www.achterderegenboog.nl.

Uiteraard staat ook de uitvaartverzorger van Monuta voor je klaar tijdens en na de uitvaart voor praktische hulp en hulp bij rouwverwerking. Het is ook mogelijk je verhaal te delen of met lotgenoten te praten op Wie troost mij.
Er zijn veel boeken geschreven over rouwverwerking. Welk boek bij je past is een persoonlijke keuze. We benoemen een aantal populaire boeken om je op weg te helpen. 'Je bent jong en je rouwt wat’ van Lisanne van Sadelhoff, ‘Moederhart vol rouw en liefde’ van Elsbeth Kuysters en 'Over rouw' van Elisabeth Kübler-Ross en David Kessler.