Etiquette uitvaart

Hoewel het al lang niet meer zo is dat vrouwen in een zwart mantelpakje en mannen in jacquet met hoge hoed naar een uitvaart gaan, is er nog steeds een ‘etiquette uitvaart' die geldt wanneer u naar een crematie of begrafenis gaat. Maar wat is gepast als u niet gaat? En welke regels gelden wanneer u een rouwstoet tegenkomt? 

Het meest gangbare is om naar een uitvaart te gaan als u de overleden persoon redelijk goed heeft gekend. Het kan ook zijn dat u gaat om juist de nabestaanden te laten zien dat ze op u kunnen rekenen en dat u hen wilt steunen. Gaat u niet naar de uitvaart, dan is het wel zo beleefd om na ontvangst van de kaart een condoleancebriefje te sturen.

Reageren op een overlijden

Als u een rouwkaart ontvangt of er sterft iemand in uw directe omgeving, dan is het goed om zo snel mogelijk te reageren. Dit kan met een kort briefje of gepaste kaart waarin u aangeeft dat u meeleeft met de nabestaanden. Een condoleancebriefje of -kaart hoor je altijd met de hand te schrijven. Bij goede vrienden is het goed om even langs te gaan of te bellen als u de begrafenis heeft gemist heeft. Zo kunt u de nabestaanden steunen.

Lees meer over hoe u kunt omgaan met condoleren en andere zaken als er iemand is overleden.

Verkeersregels bij een rouwstoet

Wanneer u een rouwstoet tegenkomt, mag u deze niet doorkruisen. Dit is bij de wet vastgelegd. Wel moeten de voertuigen van de rouwstoet dan zijn voorzien van officiële vlaggen, bevestigd aan de linker- en rechterzijde van de voertuigen. De uitvaartondernemer deelt deze vlaggen uit, maar is hiertoe niet verplicht.

Bij het tegenkomen van een rouwstoet met deze vlaggen geldt dat weggebruikers op een gelijkwaardige kruising voorrang moeten verlenen aan de volgauto's. Ook als de rouwstoet van links komt of afslaat. Voor het eerste voertuig van de rouwstoet gelden wel de normale voorrangsregels. De gebruikers van een zebrapad moeten een naderende rouwstoet wel voor laten gaan. Dit geldt ook voor de bestuurder van een autobus, die bij een bushalte wil wegrijden. De regeling gaat niet op bij voorrangskruisingen, rotondes, invoegstroken, uitritten en kruispunten met verkeerslichten.

Tips voor de juiste etiquette bij een uitvaart

Als een rouwkaart op de mat valt met daarbij een uitnodiging voor een uitvaartplechtigheid, dan schieten veel mensen spontaan in de stress. Ze weten bijvoorbeeld niet goed welke kleding ze aan moeten. Wat te doen met de kinderen? Of wat moeten ze meenemen? Kortom, hoe heurt ’t eigenlijk op een uitvaart? We geven u graag tips op het gebied van de etiquette bij een uitvaart.

Tip 1: Draag gepaste en nette kleding

Hierbij is de rouwkaart leidend. Wordt gevraagd om een bepaalde kledingkleur of –stijl, dan is het advies om dit aan te houden. Staat er geen gewenste kleding voor de begrafenis of crematie op? Kijk dan goed naar de rouwkaart. Is deze klassiek en conservatief, dan past een klassieke outfit goed. U kunt hierbij denken aan veel zwart, weinig bloot en dichte schoenen. Biedt de rouwkaart geen duidelijkheid, dan zijn donkere kleuren als donkerblauw en grijs waarschijnlijk ook prima. Zorg in ieder geval voor gepaste kleding bij een crematie of begrafenis. Kleding zonder gaten of scheuren. Ook is het belangrijk dat kleding er netjes uitziet en geen vlekken heeft.

Tip 2: Zorg voor de juiste accessoires

Voor sieraden geldt dat maximaal twee stuks doorgaans zijn toegestaan. Een klein accent is geen probleem, maar vermijd al te grote en opvallende juwelen. Dat leidt de aandacht af. Ook een zonnebril mag best, mits ingetogen. Zet de zonnebril dan wel binnen af. Ook kan het slim zijn om een zakdoek of tissues mee te nemen. Die kunt u bewaren in een binnenzak of tas. Wanneer u deelneemt aan de rouwstoet, getuigt het volgens de etiquette bij een uitvaart van respect om te zorgen voor een schone en opgeruimde auto.

Tip 3: Laat jonge kinderen thuis

Wat doet u met kinderen? Neemt u ze mee naar het afscheid of niet? Wanneer het gaat om een kind dat een bijzondere relatie met de overledene had, dan is het vanzelfsprekend dat deze aanwezig is. Denk maar aan kinderen of kleinkinderen. Is er geen sprake van een bijzondere relatie, dan is het advies om kleintjes onder de vijf jaar thuis te laten. Dat voorkomt gênante situaties met onophoudelijk geschreeuw of opgewekt gebabbel. Vanaf een jaar of vijf zijn kinderen over het algemeen oud genoeg om te begrijpen dat ze even stil moeten zijn.

Tip 4: Kom op tijd en zet uw telefoon uit

Het spreekt voor zich om op tijd te komen, dus doe dit dan ook. Voor nabestaanden is het belangrijk dat het afscheid goed en rustig verloopt. Komt u te laat, dan verstoort u de rust en trekt u op een negatieve manier de aandacht naar u toe. En dat wilt u op een gevoelig moment natuurlijk het liefste voorkomen. Nog een tip: zet ruim op tijd uw mobiel uit.

Tip 5: Denk na over wat u meeneemt

Iedere uitvaart is anders. Soms is er een thema en mag u iets meenemen. Dit staat dan vaak al aangegeven op de rouwkaart. Het gaat meestal om bloemen. Kijk goed op de kaart of er bepaalde wensen zijn voor bloemsoorten of –kleuren. Wanneer u een bloemstuk meeneemt, dan is het vaak gebruikelijk om aan de uitvaartleider te vragen waar u die mag neerleggen. Let erop dat er geen water uit de bloemen kan lopen. Wilt u zelf iets meenemen ter nagedachtenis aan de overledene? Dan kan dit in sommige gevallen een bijzonder goed idee zijn. Denk hier goed over na en overleg eventueel met de uitvaartverzorger en/of familie.

Tip 6: Volg de instructies op

Samen met de nabestaanden heeft de uitvaartverzorger het afscheid tot in detail voorbereid. Op de dag zelf krijgt de familie alle ruimte voor hun emoties. De uitvaartleider begeleidt het geheel van begin tot eind. Hij geeft aan wanneer de stoet vertrekt of wanneer gasten naar de volgende ruimte mogen. Ook geeft de uitvaartleider aanwijzingen voor wanneer u mag gaan zitten. Weet u niet wat u moet doen? Wacht dan even tot de familieleden gaan zitten. Daarna kan de rest ook plaatsnemen.

Tip 7: Wees niet bang voor emoties

Een uitvaartplechtigheid is een emotionele aangelegenheid. Wees daarom niet bang om uw emoties de vrije loop te laten. Bepaalde muziekstukken of sprekers kunnen ervoor zorgen dat u het niet droog houdt. Dat is ook helemaal niet erg. Houd er wel rekening mee dat het verdriet van de naasten centraal moet staan. Bent u gevoelig voor emoties of wilt u ruimte hebben om te snotteren? Zoek dan een plekje achter in de ruimte voor wat meer privacy.

Tip 8: Lees nog enkele do's die gelden tijdens een uitvaart

Naast de al gegeven tips, gelden er nog een aantal punten die goed zijn om tijdens een uitvaart op te letten:

  • Draag lichte make-up
  • Laat het verloop van de dag over aan de nabestaanden
  • Maak alleen foto’s wanneer de nabestaanden u dit uitdrukkelijk hebben gevraagd
  • Zet alleen een bericht op social media wanneer de nabestaanden hier toestemming voor hebben gegeven
  • Houd een opmerking of verhaal over de overledene positief
  • Eet op een rustige manier van de aangeboden hapjes
  • Rook op een plek waar de andere gasten u niet zien
  • Praat met gedempte stem en pas uw gedrag aan
  • Houd uw medeleven bij het condoleren van de nabestaanden kort
  • Geef de andere gasten de ruimte bij het afscheid nemen