Uitvaartontwikkelingen 2018: alleenstaande oudere vaker geen opdrachtgever voor uitvaart

Sterftecijfer wederom gestegen door griepepidemie

In 2018 zijn meer dan 153 duizend* mensen overleden in Nederland waarvan 65 procent is gecremeerd. Het aantal overledenen is met twee procent flink gestegen in vergelijking met 2017. De grootste oorzaak van de stijging is de griepepidemie begin van het jaar. Door de groei van het aantal alleenstaande ouderen** ziet Monuta steeds vaker dat het lastig is om een opdrachtgever voor hun uitvaart te vinden. 

Eenpersoonshuishoudens nemen toe
In Nederland komen er steeds meer eenpersoonshuishoudens bij. Het CBS heeft in haar Huishoudprognose 2018-2060 berekend dat door de vergrijzing vooral het aantal alleenstaanden ouderen toe zal nemen de komende decennia. In 2018 waren dit er al bijna drie miljoen. 360 duizend mensen in deze groep zijn 80 jaar of ouder. De grootste groep woont in Zuid-Holland, Noord-Holland en Noord-Brabant. 

“Wij vinden het belangrijk en zien het als onze taak om een waardig afscheid te organiseren voor iedereen. Dat start met het contact met een opdrachtgever. Vaak een nabestaande van de overledene die de uitvaart samen met de uitvaartverzorger regelt. Het afgelopen jaar merkten we dat het steeds meer zoeken is naar een opdrachtgever voor de uitvaart van een alleenstaande oudere. Ze hebben hun partner verloren of zijn gescheiden en op zichzelf aangewezen. Het kan zijn dat de overledene geen actieve relaties meer had. Daarom is het van belang om al in leven hierover te praten en oog te hebben voor de ouderen in onze maatschappij. Uiteindelijk spannen wij ons maximaal in om een opdrachtgever te vinden en die ook goed te begeleiden,” zegt Roos Zwetsloot, directeur Uitvaartzorg Monuta. 

Sterfteontwikkeling
Het aantal overledenen in Nederland is wederom gestegen. De meest opvallende ontwikkeling in 2018 was het hoge aantal overledenen van januari tot april. Een direct gevolg van de langdurige griepepidemie in de winter van 2017 en begin 2018. In 2019 begint het jaar voor de derde keer op rij met een stijging van het aantal sterfgevallen door de griepepidemie. 

 

Begraven en cremeren 
In 2018 is het aantal crematies landelijk gestegen met één procent naar 65 procent. De meeste crematies vonden plaats in Zuid-Holland. De provincie waar de meeste mensen kozen voor een crematie is Limburg met 87 procent gevolgd door Drenthe (79 procent) en Utrecht (75 procent). Begraven is in Zeeland (46 procent) en Friesland het meest in trek (44 procent). 

“Wij zien een drietal redenen waarom mensen in vergelijking met een aantal decennia geleden steeds vaker kiezen voor een crematie. Allereerst de ontkerkelijking van de maatschappij. Na het goedkeuren van de crematie door de meeste kerken kozen meer mensen hiervoor. Ten tweede zijn er de kosten die gepaard gaan met begraven, zoals grafrechten en onderhoud, ook een reden om voor een crematie te kiezen. Vooral de oudere generaties willen hun nabestaanden niet met grafonderhoud en hoge kosten opzadelen. En als laatste reden zijn er tegenwoordig meer herdenkingsmogelijkheden na een crematie zoals assieraden,” aldus Zwetsloot.

 

 

Aanvullende informatie uitvaartontwikkelingen 2018

 

Leeftijd
Meer dan de helft van de overledenen in Nederland was ouder dan 80 jaar. Drie op de tien was tussen de 65 en 80 jaar oud. De meeste mensen overleden in Zuid-Holland, de minste in Flevoland. Dit komt doordat er in Zuid-Holland meer mensen wonen. Er wonen weinig mensen in Flevoland. Daarnaast is de bevolking in deze provincie relatief jong in vergelijking met andere provincies.

 

Geslacht overledenen
Elk jaar sterven ongeveer evenveel mannen als vrouwen. In 2018 zijn er twee procent meer vrouwen overleden dan mannen. Dit is te verklaren doordat er meer vrouwelijke dan mannelijke inwoners waren in Nederland.

 

Uitvaartverzekering
In Nederland heeft zeven op de tien mensen een uitvaartverzekering. Dit aantal is in de afgelopen jaren niet veel veranderd.  Nederlanders hebben gemiddeld meer verzekeringen dan mensen in andere landen. Om een uitvaartverzekering  uit te keren is het noodzakelijk om een begunstigde, vaak de opdrachtgever van de uitvaart, te benoemen. Deze begunstigde zal de uitkering van de verzekering ontvangen zodat de kosten voor de uitvaart betaald kunnen worden. Het is mogelijk om al in leven de uitvaartwensen  vast te leggen en daarin al een opdrachtgever of begunstigde te noteren. 

 

Wat is een opdrachtgever?
Een opdrachtgever is een term die wordt gebruikt in de uitvaartbranche voor degene die de uitvaart voor een overledene initieert en de contactpersoon is voor de uitvaartbegeleider. Alleen een opdrachtgever kan toestemming geven voor het soort uitvaart, afscheidsrituelen en bijkomende kosten. Daarnaast is een opdrachtgever vaak ook de begunstigde voor het uitkeren van de uitvaartverzekering, als die er is. Wanneer er geen opdrachtgever is gevonden zijn er andere mogelijkheden om het opdrachtgeverschap te organiseren. In de Wet op de Lijkbezorging is geregeld dat iedereen een uitvaart krijgt, ook als er geen nabestaanden zijn. De gemeente neemt dan de rol van opdrachtgever op zich.
 

*CBS: Voorlopige sterftecijfers
**CBS: Huishoudenssamenstelling